گیاهان آپارتمانی را هر چند وقت یک‌بار آبیاری کنیم؟
برای آبیاری گیاهان آپارتمانی برنامه ثابتی مثل «هفته‌ای یک بار» وجود ندارد که برای همه گیاهان درست باشد. قاعده اصلی این است که هر گیاه را وقتی آب بدهید که خاک گلدانش به‌اندازه مناسب همان گیاه خشک شده باشد، و هر بار آن‌قدر آب بدهید که آب اضافی از سوراخ ته گلدان بیرون بیاید. به‌عنوان نقطه شروع، در یک آپارتمان معمولی در بهار و تابستان، بیشتر گیاهان برگ‌زینتی مثل پتوس و فیلودندرون حدود هر ۷ تا ۱۰ روز یک بار، گیاهان رطوبت‌دوست مثل اسپاتی‌فیلوم و سرخس هر ۳ تا ۷ روز، و کاکتوس‌ها، ساکولنت‌ها و سانسوریا هر ۲ تا ۳ هفته یک بار آب می‌خواهند. در پاییز و زمستان این فاصله‌ها معمولاً طولانی‌تر می‌شود. این اعداد فقط راهنما هستند و تصمیم نهایی را باید با لمس خاک گرفت.
چرا برنامه ثابت برای آبیاری جواب نمی‌دهد
ریشه گیاه هم به آب نیاز دارد و هم به هوا. بعد از آبیاری، منافذ ریز خاک آب را نگه می‌دارند و منافذ درشت‌تر با خارج شدن آب اضافی دوباره از هوا پر می‌شوند؛ ریشه اکسیژن لازم برای تنفس را از همین هوا می‌گیرد. اگر پیش از خشک شدن خاک دوباره آب بدهید، منافذ مدت طولانی پر از آب می‌مانند، اکسیژن به ریشه نمی‌رسد و ریشه‌های ریز به‌تدریج از بین می‌روند. خاک همیشه خیس محیط مناسبی برای عامل‌های پوسیدگی ریشه، مثل گونه‌های Pythium و Phytophthora، هم هست.
به همین دلیل، در منابع باغبانی آبیاری بیش از حد یکی از رایج‌ترین علت‌های از بین رفتن گیاهان آپارتمانی شمرده می‌شود. سرعت مصرف آب هم در هر خانه و هر فصل فرق می‌کند؛ پتوسی که کنار پنجره پرنور و نزدیک شوفاژ است، بسیار سریع‌تر از پتوس مشابه در گوشه کم‌نور همان اتاق آب مصرف می‌کند. برنامه ثابت این تفاوت را نمی‌بیند، اما بررسی خاک آن را نشان می‌دهد.
عوامل مؤثر بر فاصله آبیاری
سرعت خشک شدن خاک گلدان به عوامل زیر بستگی دارد و به همین دلیل دو گیاه یکسان در یک خانه ممکن است به دو برنامه آبیاری متفاوت نیاز داشته باشند.
| عامل | اثر بر مصرف آب | نکته عملی |
|---|---|---|
| نوع گیاه | گیاهان گوشتی و گیاهان دارای ریشه یا ساقه ذخیره‌ای آب را در بافت خود نگه می‌دارند؛ گیاهان برگ‌نازک رطوبت‌دوست زود تشنه می‌شوند | نام گیاه را بدانید |
| نور | نور بیشتر یعنی فتوسنتز و تعرق بیشتر و خشک شدن سریع‌تر خاک | گلدان‌های کنار پنجره را زودتر بررسی کنید |
| دما و گرمایش | دمای بالاتر تبخیر را بیشتر می‌کند؛ گلدان نزدیک شوفاژ یا بخاری زودتر خشک می‌شود | گلدان را از منبع مستقیم گرما دور نگه دارید |
| رطوبت هوا | هوای خشک، به‌ویژه در زمستان با گرمایش و در تابستان با کولر گازی، تبخیر از برگ و خاک را زیاد می‌کند | در ماه‌های خشک، خاک را زودتر بررسی کنید |
| جنس گلدان | سفال بدون لعاب از دیواره‌اش هم آب از دست می‌دهد؛ پلاستیک و سرامیک لعاب‌دار رطوبت را بیشتر نگه می‌دارند | در گلدان پلاستیکی فاصله آبیاری طولانی‌تر است |
| اندازه گلدان | گلدان کوچک زود خشک می‌شود؛ گلدان خیلی بزرگ نسبت به ریشه، مدت طولانی خیس می‌ماند | گلدان را فقط کمی بزرگ‌تر از توده ریشه انتخاب کنید |
| ترکیب خاک | خاک پیت‌دار و کوکوپیت آب زیادی نگه می‌دارند؛ پرلیت، پوست کاج و ماسه درشت زهکشی را بهتر می‌کنند | برای ساکولنت‌ها و ارکیده از بستر زهکش‌دار استفاده کنید |
| ریشه‌بستگی | گلدانی که پر از ریشه شده، خیلی سریع خشک می‌شود | اگر گیاه دو سه روز بعد از آبیاری تشنه است، گلدان را عوض کنید |
بیشتر بخوانید: بهترین خاک برای گیاهان آپارتمانی چیست
فاصله تقریبی آبیاری گروه‌های رایج گیاهان آپارتمانی
جدول زیر برای آپارتمانی با نور متوسط و گلدان پلاستیکی با سوراخ زهکش است. ستون «چه زمانی آب بدهیم» معیار اصلی است و ستون‌های زمانی فقط نقطه شروع‌اند. در نور بیشتر یا گلدان سفالی، فاصله‌ها کوتاه‌تر و در نور کم و اتاق خنک، طولانی‌تر می‌شوند.
| گروه گیاه و نمونه‌ها | چه زمانی آب بدهیم | بهار و تابستان (تقریبی) | پاییز و زمستان (تقریبی) |
|---|---|---|---|
| کاکتوس‌ها و ساکولنت‌ها: آلوئه‌ورا (Aloe vera)، کراسولا (Crassula ovata)، هاورتیا (Haworthia) | وقتی خاک تا ته گلدان کاملاً خشک شده باشد | هر ۲ تا ۳ هفته | هر ۴ تا ۶ هفته، و در اتاق خنک کمتر |
| سانسوریا (Dracaena trifasciata، با نام قدیمی Sansevieria trifasciata) و زاموفیلیا (Zamioculcas zamiifolia) | وقتی خاک کاملاً یا تقریباً کاملاً خشک شده باشد | هر ۲ تا ۳ هفته | هر ۳ تا ۶ هفته |
| برگ‌زینتی‌های گرمسیری: پتوس (Epipremnum aureum)، فیلودندرون (Philodendron)، مونسترا (Monstera deliciosa)، آگلونما (Aglaonema) | وقتی ۲ تا ۵ سانتی‌متر بالای خاک، یا حدود یک‌چهارم تا یک‌سوم عمق گلدان، خشک شده باشد | هر ۷ تا ۱۰ روز | هر ۲ تا ۳ هفته |
| فیکوس‌ها: فیکوس بنجامین (Ficus benjamina) و فیکوس الاستیکا (Ficus elastica) | وقتی چند سانتی‌متر بالای خاک خشک شده باشد؛ به نوسان آبیاری حساس‌اند | هر ۷ تا ۱۰ روز | هر ۱۰ تا ۲۰ روز |
| رطوبت‌دوست‌ها: اسپاتی‌فیلوم (Spathiphyllum)، سرخس شمشیری (Nephrolepis exaltata)، کالاتئا (Calathea) | وقتی سطح خاک تازه شروع به خشک شدن کرده باشد؛ خاک باید نم‌دار بماند، نه خیس | هر ۳ تا ۷ روز | هر ۷ تا ۱۰ روز |
| ارکیده فالانوپسیس (Phalaenopsis) در بستر پوست کاج | وقتی بستر تقریباً خشک و ریشه‌ها نقره‌ای شده باشند | حدود هر ۷ روز | هر ۱۰ تا ۱۴ روز |
| بنفشه آفریقایی (Saintpaulia) | وقتی سطح خاک کمی خشک شده باشد؛ با آب هم‌دمای اتاق و بدون خیس کردن برگ | هر ۵ تا ۷ روز | هر ۷ تا ۱۰ روز |
| گندمی (Chlorophytum comosum) | وقتی ۲ تا ۳ سانتی‌متر بالای خاک خشک شده باشد | حدود هر ۷ روز | هر ۱۰ تا ۱۴ روز |
چند گیاه نشانه مشخصی دارند. اسپاتی‌فیلوم وقتی تشنه می‌شود برگ‌هایش را پایین می‌اندازد و معمولاً چند ساعت بعد از آبیاری دوباره بلند می‌شود. ریشه‌های ارکیده فالانوپسیس در حالت مرطوب سبز و در حالت خشک نقره‌ای‌اند. فیکوس بنجامین به تغییر ناگهانی آبیاری یا جابه‌جایی با ریزش برگ واکنش نشان می‌دهد. سانسوریا و زاموفیلیا ساقه زیرزمینی ذخیره‌ای دارند و خشکی را بهتر از خیسی مداوم تحمل می‌کنند.
روش‌های تشخیص زمان آبیاری
این روش‌ها را جداگانه یا با هم به کار ببرید:
- آزمایش انگشت: انگشت را تا حدود ۲ تا ۳ سانتی‌متر، یعنی تقریباً تا بند اول، در خاک فرو کنید. اگر خاک در این عمق خشک است و به انگشت نمی‌چسبد، برای بیشتر برگ‌زینتی‌ها زمان آبیاری رسیده است. در گلدان‌های بزرگ، عمق بیشتری را بسنجید، چون سطح خاک زودتر از لایه‌های پایینی خشک می‌شود.
- وزن گلدان: گلدان را یک بار بعد از آبیاری کامل و یک بار وقتی خاکش خشک شده بلند کنید. بعد از چند بار، از روی سبکی گلدان می‌فهمید که آب می‌خواهد. این روش برای گلدان‌های کوچک و متوسط سریع است.
- چوب باریک: یک چوب خشک و بدون رنگ، مثل سیخ چوبی، را تا نزدیک ته گلدان در خاک فرو کنید و چند دقیقه بعد بیرون بیاورید. اگر خاک مرطوب به آن چسبیده یا چوب تیره شده، عمق گلدان هنوز خیس است. این روش برای گلدان‌های بزرگ و گیاهانی مثل سانسوریا مفید است.
- رطوبت‌سنج خاک: رطوبت‌سنج‌های ساده میله‌ای در واقع رسانایی الکتریکی خاک را می‌سنجند، نه خود رطوبت را. املاح آب سخت و کود رسانایی را بالا می‌برند و ممکن است دستگاه خاک خشک را مرطوب نشان دهد. عدد آن را با لمس خاک یا وزن گلدان مقایسه کنید.
- ظاهر گیاه: پژمردگی یا چروک شدن برگ ساکولنت‌ها نشانه دیرهنگام تشنگی است و اگر همیشه منتظر آن بمانید، گیاه مدام در تنش قرار می‌گیرد. خاکی که جمع شده و از دیواره گلدان فاصله گرفته هم بیش از حد خشک شده است.
روش درست آبیاری گیاهان آپارتمانی
شیوه آبیاری به‌اندازه زمان آن اهمیت دارد. این مراحل برای بیشتر گیاهان آپارتمانی مناسب است:
- از آب هم‌دمای اتاق استفاده کنید. آب خیلی سرد، به‌ویژه در زمستان، ممکن است به ریشه گیاهان گرمسیری آسیب بزند و قطره‌های آب سرد روی برگ بنفشه آفریقایی لکه‌های کم‌رنگ ایجاد می‌کند.
- آب را آرام و روی تمام سطح خاک بریزید. اگر آب فقط در یک نقطه کنار ساقه ریخته شود، بخشی از خاک خشک می‌ماند. تا جای ممکن برگ‌ها و مرکز روزت گیاهانی مثل سانسوریا را خیس نکنید.
- تا خروج آب از سوراخ ته گلدان ادامه دهید. این نشان می‌دهد تمام توده ریشه خیس شده و بخشی از املاح هم شسته شده است.
- آب اضافی را خالی کنید. ۱۵ تا ۳۰ دقیقه بعد، آب جمع‌شده در زیرگلدانی یا گلدان تزئینی بیرونی را دور بریزید. ماندن ته گلدان در آب، خاک پایینی را دائم خیس نگه می‌دارد.
- صبح یا اوایل روز را ترجیح دهید. در این صورت، اگر برگ‌ها خیس شده باشند، تا شب خشک می‌شوند.
آبیاری از زیر گلدان
در این روش، گلدان را در ظرفی با چند سانتی‌متر آب می‌گذارید تا خاک آب را از سوراخ زهکش بالا بکشد. معمولاً ۱۵ تا ۳۰ دقیقه کافی است؛ وقتی سطح خاک مرطوب شد، گلدان را بیرون بیاورید تا آب اضافی خارج شود. این روش برای بنفشه آفریقایی و خاکی که بیش از حد خشک شده مناسب است. ایرادش این است که املاح شسته نمی‌شوند و در لایه بالایی جمع می‌شوند، پس هر چند نوبت یک بار گیاه را از بالا هم آبیاری کنید.
آب لوله‌کشی سخت و آبیاری گیاهان
آب لوله‌کشی بسیاری از شهرهای ایران سخت است، یعنی کلسیم و منیزیم محلول زیادی دارد. میزان سختی از شهری به شهر دیگر و حتی میان مناطق یک شهر فرق می‌کند. این آب برای بیشتر گیاهان خطرناک نیست، اما با هر آبیاری مقداری املاح در خاک می‌ماند. به‌مرور، لایه سفید و سختی روی خاک و لبه گلدان سفالی دیده می‌شود و در گیاهان حساس، مثل گندمی، دراسنا (Dracaena fragrans) و کالاتئا، نوک و لبه برگ‌ها قهوه‌ای می‌شود. آبیاری کم‌حجمی که آب هیچ‌وقت از ته گلدان بیرون نمی‌آید، این تجمع را سریع‌تر می‌کند.
| نوع آب | ویژگی | کاربرد برای گیاهان آپارتمانی |
|---|---|---|
| آب لوله‌کشی | در بسیاری از شهرها سخت است و ممکن است کلر داشته باشد | برای بیشتر گیاهان قابل استفاده است، به شرط شست‌وشوی دوره‌ای خاک |
| آب لوله‌کشی که یک شب در ظرف دهانه‌باز مانده | کلر آزاد آن کمتر می‌شود و دمایش به دمای اتاق می‌رسد؛ املاح سختی و فلوراید کم نمی‌شوند | برای پرهیز از آب سرد و کاهش کلر مفید است، نه برای رفع سختی |
| آب تصفیه‌شده با دستگاه اسمز معکوس | بخش عمده املاح آن حذف شده است | مناسب گیاهان حساس مثل گندمی، دراسنا و کالاتئا؛ مواد غذایی باید از راه کوددهی تأمین شود |
| آب باران | املاح بسیار کمی دارد | اگر از سطح تمیز جمع شود مناسب است؛ در شهرهای آلوده، آب دقیقه‌های اول بارش آلاینده بیشتری دارد |
برای کم کردن املاح جمع‌شده، هر ۴ تا ۶ ماه یک بار خاک گلدان را شست‌وشو دهید:
- اگر روی خاک لایه سفید و سخت نشسته است، آن را با قاشق بردارید. برداشتن حدود نیم سانتی‌متر از سطح خاک کافی است.
- گلدان را در وان یا سینک بگذارید تا آب آزادانه خارج شود.
- به‌آرامی و در چند نوبت، آبی به حجم تقریباً دو برابر حجم گلدان از خاک عبور دهید تا املاح حل شوند و از سوراخ ته گلدان بیرون بروند.
- بگذارید آب اضافی کامل خارج شود و بعد گلدان را سر جایش برگردانید.
آبیاری در زمستان و تابستان
زمستان: کمتر آب بدهید، اما گلدان‌های کنار گرمایش را جدا بررسی کنید
در پاییز و زمستان، روزها کوتاه‌تر و نور کمتر است و رشد بیشتر گیاهان کند می‌شود، پس آب کمتری مصرف می‌کنند و فاصله آبیاری باید بیشتر شود. در آپارتمان‌های ایران، گرمایش استثنای مهمی ایجاد می‌کند: گلدانی که کنار شوفاژ، بخاری یا دریچه گرمایش است، خاکش سریع‌تر خشک می‌شود و برگ‌هایش در هوای گرم و خشک آسیب می‌بیند. گلدان‌ها را از منبع مستقیم گرما دور کنید، با آب هم‌دمای اتاق آبیاری کنید و برگ‌ها را از تماس با شیشه سرد پنجره دور نگه دارید. برای گیاهان رطوبت‌دوست، دستگاه رطوبت‌ساز از کنار هم گذاشتن گلدان‌ها مؤثرتر است.
تابستان: کولر، نور بیشتر و گلدان‌های بالکن
در بهار و تابستان، نور و دما بیشتر است و گیاهان در فصل رشد قرار دارند، پس فاصله آبیاری کوتاه‌تر می‌شود. کولر آبی رطوبت هوای خانه را بالا می‌برد، اما کولر گازی هنگام سرد کردن رطوبت هوا را هم می‌گیرد. در هر دو حالت، گیاهی که در مسیر مستقیم باد کولر است، زودتر آب از دست می‌دهد. گلدان‌های کوچک در بالکن آفتاب‌گیر ممکن است در روزهای گرم هر روز یا یک روز در میان آب بخواهند. اگر گیاهی ظهر کمی پژمرده شد ولی خاکش هنوز مرطوب است، آب ندهید؛ بسیاری از گیاهان در گرمای شدید موقتاً برگ‌ها را شل می‌کنند و با خنک شدن هوا به حالت عادی برمی‌گردند.
بیشتر بخوانید: گیاهان آپارتمانی به چه مقدار نور نیاز دارند
نشانه‌های آبیاری زیاد و کم
بعضی نشانه‌ها، مثل پژمردگی، هم در آبیاری زیاد دیده می‌شوند و هم در آبیاری کم، پس همیشه وضعیت خاک را هم در نظر بگیرید. جدول زیر برای تشخیص اولیه است:
| نشانه | علت محتمل | چه باید کرد |
|---|---|---|
| پژمردگی در حالی که خاک خشک است | کم‌آبی | آبیاری کامل؛ اگر خاک آب را جذب نمی‌کند، آبیاری از زیر |
| پژمردگی در حالی که خاک خیس است | پوسیدگی ریشه در اثر آبیاری زیاد | قطع آبیاری و بررسی ریشه‌ها |
| زرد شدن برگ‌های پایینی همراه با خاک همیشه مرطوب | آبیاری زیاد یا زهکشی ضعیف | بیشتر کردن فاصله آبیاری و بررسی سوراخ زهکش |
| قهوه‌ای و خشک شدن نوک و لبه برگ | کم‌آبی، هوای خشک، تجمع املاح یا فلوراید | آبیاری کامل و منظم، شست‌وشوی خاک، آب کم‌املاح برای گیاهان حساس |
| ساقه نرم و آبکی یا سیاه شدن پایه ساقه | پوسیدگی ناشی از خیسی مداوم | بریدن بخش‌های پوسیده و تعویض خاک |
| برگ‌های متورم، شفاف یا ترکیده در ساکولنت | آبیاری زیاد | قطع آبیاری تا خشک شدن کامل خاک |
| پشه‌های ریز و تیره روی خاک | پشه قارچ که لاروش در خاک همیشه مرطوب رشد می‌کند | خشک‌تر نگه داشتن لایه رویی خاک بین دو آبیاری |
| لایه سفید و سخت روی خاک و لبه گلدان | املاح آب سخت یا کود | شست‌وشوی خاک |
زرد شدن برگ و قهوه‌ای شدن نوک برگ علت‌های دیگری هم دارند، از جمله نور نامناسب و کمبود مواد غذایی.
بیشتر بخوانید: علت زرد شدن برگ گیاهان چیست
اگر گیاه را زیاد یا کم آب داده‌اید
گیاهی که زیاد آب خورده است
- آبیاری را قطع کنید و گلدان را در جای پرنور، ولی دور از آفتاب داغ مستقیم، بگذارید.
- اگر خاک بعد از چند روز همچنان خیس است یا گیاه در خاک خیس پژمرده است، گیاه را آرام از گلدان بیرون بیاورید و ریشه‌ها را ببینید. ریشه سالم معمولاً سفت و سفید یا کرم‌رنگ است؛ ریشه پوسیده قهوه‌ای یا سیاه، نرم و بدبوست.
- ریشه‌های پوسیده را با قیچی تمیز و ضدعفونی‌شده ببرید و گیاه را در خاک تازه و گلدانی با سوراخ زهکش بکارید. اگر بخش بزرگی از ریشه از بین رفته، گلدان کوچک‌تری انتخاب کنید.
- تا خشک شدن لایه بالایی خاک آب ندهید و تا بهبود گیاه به آن کود ندهید.
گیاهی که تشنه مانده است
وقتی خاک‌های پیت‌دار و کوکوپیتی کاملاً خشک می‌شوند، آب را دفع می‌کنند و آب از کنار دیواره گلدان بیرون می‌رود، بی‌آنکه توده ریشه خیس شود. در این حالت گلدان را ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در ظرف آب بگذارید تا خاک کامل خیس شود و بعد آب اضافی را خارج کنید. بیشتر گیاهان پژمرده در عرض چند ساعت تا یک روز دوباره سرحال می‌شوند. برگ‌هایی که کاملاً خشک و ترد شده‌اند برنمی‌گردند و می‌توانید آنها را جدا کنید.
اشتباه‌های رایج در آبیاری گیاهان آپارتمانی
- دادن کمی آب در هر روز: در این حالت فقط لایه رویی خاک خیس می‌شود، ریشه‌های پایینی خشک می‌مانند و املاح در خاک جمع می‌شوند.
- گلدان تزئینی بدون سوراخ: بسیاری از گیاهانی که هدیه گرفته می‌شوند، در گلدان پلاستیکی داخل یک گلدان تزئینی قرار دارند. آبی که در ته گلدان بیرونی جمع می‌شود، ریشه‌ها را دائم در آب نگه می‌دارد.
- لایه سنگریزه به جای سوراخ زهکش: در گلدان بی‌سوراخ، آب اضافی با وجود سنگریزه همچنان ته گلدان جمع می‌شود و ریشه‌ها به آن می‌رسند.
سوالات متداول
آیا باید هر روز به گیاهان آپارتمانی آب داد؟
برای بیشتر گیاهان آپارتمانی، نه. آبیاری روزانه خاک را دائم خیس نگه می‌دارد و خطر پوسیدگی ریشه را بالا می‌برد. استثناها گلدان‌های خیلی کوچک در نور زیاد و گلدان‌های بالکن در گرمای تابستان‌اند که ممکن است هر روز خشک شوند.
آیا اسپری کردن آب روی برگ‌ها جای آبیاری را می‌گیرد؟
نه. گیاه آب را عمدتاً از ریشه جذب می‌کند و اسپری کردن فقط برای مدت کوتاهی سطح برگ را مرطوب می‌کند. برای گیاهان برگ‌کرکی مثل بنفشه آفریقایی هم مناسب نیست، چون آب مدت طولانی روی برگ می‌ماند و ممکن است لکه ایجاد کند.
بعد از تعویض گلدان، کی گیاه را آب بدهیم؟
بیشتر گیاهان را بلافاصله بعد از کاشت در گلدان جدید کامل آبیاری کنید تا خاک دور ریشه‌ها بنشیند و فضاهای خالی پر شود. برای کاکتوس‌ها و ساکولنت‌ها، اگر ریشه‌ها آسیب دیده یا بریده شده‌اند، معمولاً توصیه می‌شود چند روز تا یک هفته صبر کنید تا زخم ریشه‌ها خشک شود و بعد آب بدهید.
گیاهی را که تازه خریده‌ام، کی آب بدهم؟
پیش از آبیاری، خاک آن را لمس کنید. بسیاری از گیاهان در زمان فروش آبیاری شده‌اند و به آب فوری نیاز ندارند. اگر گیاه در گلدان تزئینی بدون سوراخ است، گلدان داخلی را بیرون بیاورید و ببینید آب ته آن جمع نشده باشد.
جمع‌بندی
فاصله درست آبیاری گیاهان آپارتمانی را خاک گلدان تعیین می‌کند، نه تقویم. کاکتوس‌ها، ساکولنت‌ها و سانسوریا وقتی آب می‌خواهند که خاکشان کاملاً خشک شده باشد؛ پتوس و فیلودندرون وقتی چند سانتی‌متر بالای خاک خشک شده باشد؛ و اسپاتی‌فیلوم و سرخس وقتی سطح خاک تازه شروع به خشک شدن کرده است. هر بار آن‌قدر آب بدهید که از ته گلدان بیرون بیاید و آب زیرگلدانی را خالی کنید. در زمستان فاصله‌ها را بیشتر کنید، اما گلدان‌های کنار شوفاژ و بخاری را جداگانه بررسی کنید. اگر آب شهرتان سخت است، هر چند ماه یک بار خاک را شست‌وشو دهید. با آزمایش انگشت و وزن گلدان، بعد از چند هفته الگوی آبیاری هر گیاه را در خانه خودتان پیدا می‌کنید.
