گیاهان آپارتمانی به چه مقدار نور نیاز دارند؟

بیشتر گیاهان آپارتمانی به نور زیاد اما غیرمستقیم نیاز دارند؛ یعنی جایی نزدیک پنجره‌ای روشن که بخش بزرگی از آسمان از آن دیده شود، اما آفتاب تند ظهر و بعدازظهر مستقیم روی برگ‌ها نتابد. گیاهانی مثل زاموفیلیا، سانسوریا و آسپیدیسترا نور کم را تحمل می‌کنند و در فاصله کوتاهی از پنجره شمالی هم دوام می‌آورند، اما هیچ گیاهی در تاریکی یا فقط با چراغ سقفی اتاق رشد خوبی ندارد. در مقابل، کاکتوس‌ها، ساکولنت‌ها و بیشتر گیاهان گل‌دار به چند ساعت آفتاب مستقیم در روز نیاز دارند. به زبان عدد، در نقطه‌ای با نور کمتر از حدود ۵۰۰ لوکس کمتر گیاهی مدت طولانی سالم می‌ماند و چراغ‌های معمول خانه در بیشتر نقاط اتاق نوری کمتر از این می‌دهند. مقدار دقیق نور لازم به نوع گیاه، جهت پنجره، فاصله از آن و فصل سال بستگی دارد. در ادامه، این عوامل، روش سنجش نور، نشانه‌های کمبود و زیادی نور و نور مصنوعی را بررسی می‌کنیم.

نور برای گیاه چه کاری انجام می‌دهد

گیاه غذای خود را با فتوسنتز می‌سازد. در این فرایند، سبزینه (کلروفیل) انرژی نور را می‌گیرد و گیاه با آن، آب و دی‌اکسید کربن هوا را به قند تبدیل می‌کند. این قند سوخت ساختن برگ، ساقه، ریشه و گل است. گیاه در همه ساعت‌های شبانه‌روز بخشی از این قند را در تنفس مصرف می‌کند. اگر نور آن‌قدر کم باشد که قند ساخته‌شده از قند مصرف‌شده کمتر شود، گیاه از ذخیره‌هایش خرج می‌کند. به این مرز «نقطه جبران نوری» می‌گویند. گیاهی که مدت طولانی زیر این مرز بماند، شاید چند ماه ظاهرش را حفظ کند، اما کم‌کم برگ‌های پایینی را از دست می‌دهد و در برابر آبیاری زیاد و آفات آسیب‌پذیرتر می‌شود.

نیاز نوری گیاه سه جنبه دارد: شدت نور، مدت روشنایی در روز و کیفیت یا طیف نور. در خانه، شدت نور معمولاً مهم‌ترین عامل محدودکننده است.

شدت نور

شدت نور را در زندگی روزمره با واحد لوکس یا فوت‌کندل می‌سنجند. هر فوت‌کندل تقریباً برابر ۱۰٫۸ لوکس است. این دو واحد بر پایه حساسیت چشم انسان تعریف شده‌اند. برای گیاه، سنجه دقیق‌تر PPFD است که شمار فوتون‌های قابل‌استفاده در فتوسنتز را نشان می‌دهد، اما در خانه لوکس برای مقایسه جاهای مختلف کافی است.

چشم انسان خود را با نور محیط تطبیق می‌دهد و اختلاف شدت نور را بسیار کمتر از واقعیت حس می‌کند. اتاقی که به نظر ما روشن است، ممکن است بخش کوچکی از نور بیرون را داشته باشد. جدول زیر مقادیر تقریبی رایج را نشان می‌دهد:

موقعیت	شدت تقریبی نور (لوکس)
آفتاب مستقیم در فضای باز	۳۲٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰
روز روشن، بیرون از آفتاب مستقیم	۱۰٬۰۰۰ تا ۲۵٬۰۰۰
روز ابری	حدود ۱٬۰۰۰
روشنایی معمول محیط اداری	حدود ۳۲۰ تا ۵۰۰
چراغ‌های معمول اتاق نشیمن	در حد چند ده تا چند صد

نور داخل خانه، حتی کنار پنجره، کمتر از نور بیرون است و با دور شدن از پنجره به‌سرعت کم می‌شود. به همین دلیل، یکی دو متر جابه‌جایی گلدان می‌تواند نور گیاه را چند برابر تغییر دهد.

مدت روشنایی

طول روز در طول سال تغییر می‌کند. در تهران، کوتاه‌ترین روز سال در آستانه زمستان حدود ۹ ساعت و ۴۵ دقیقه و بلندترین روز در آغاز تابستان حدود ۱۴ ساعت و ۳۵ دقیقه روشنایی دارد. در شهرهای جنوبی‌تر این اختلاف کمتر است. روزهای کوتاه‌تر، خورشید پایین‌تر و روزهای ابری پاییز و زمستان یعنی نور کل کمتر و رشد کندتر. این کندی طبیعی است و نشانه بیماری نیست.

کیفیت یا طیف نور

سبزینه بیشترین جذب را در ناحیه آبی و قرمز طیف دارد، اما گیاه از بقیه نور مرئی هم استفاده می‌کند. نور خورشید همه این طول‌موج‌ها را دارد و شیشه معمولی بیشتر نور مرئی را عبور می‌دهد، پس طیف فقط در نور مصنوعی اهمیت پیدا می‌کند.

راهنماهای ترویجی دانشگاهی، شدت و مدت نور را در عددی به نام «انتگرال نور روزانه» (DLI) جمع می‌کنند. طبق یکی از آن‌ها، گیاهان برگ‌زینتی کم‌نورپسند به حدود ۳ تا ۶ مول بر متر مربع در روز، گیاهان گل‌دار به حدود ۶ تا ۱۰ و ساکولنت‌ها و سبزی‌های معطر به حدود ۱۲ تا ۱۶ مول نیاز دارند. پس نیاز یک کاکتوس چند برابر نیاز یک گیاه برگ‌زینتی کم‌نورپسند است.

نیاز نوری گیاهان آپارتمانی در چهار گروه

برچسب‌های «نور کم»، «نور متوسط» و «نور زیاد» مرز دقیقی ندارند و منابع مختلف عددهای متفاوتی برایشان ذکر می‌کنند. جدول زیر یکی از دسته‌بندی‌های رایج است و عددهایش برای مقایسه‌اند، نه مرز قطعی:

گروه	شدت تقریبی نور	جای معمول در خانه	نمونه گیاهان
نور کم	حدود ۵۰۰ تا ۲٬۵۰۰ لوکس	حدود یک متری پنجره شمالی، یا دو سه متر دورتر از پنجره شرقی و غربی	زاموفیلیا (Zamioculcas zamiifolia)، سانسوریا (Dracaena trifasciata)، آسپیدیسترا (Aspidistra elatior)، آگلونمای سبز تیره (Aglaonema)
نور متوسط	حدود ۲٬۵۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ لوکس	جلوی پنجره شمالی، یا حدود یک متری پنجره شرقی و غربی	پتوس (Epipremnum aureum)، اسپاتی‌فیلوم (Spathiphyllum)، فیلودندرون (Philodendron hederaceum)، نخل شامادورا (Chamaedorea elegans)، کالاتئا
نور زیاد غیرمستقیم	بیش از ۱۰٬۰۰۰ لوکس، بدون تابش تند مستقیم	جلوی پنجره شرقی، یا کمی دورتر از پنجره جنوبی و پشت پرده توری	مونسترا (Monstera deliciosa)، فیکوس الاستیکا (Ficus elastica)، گندمی (Chlorophytum comosum)، بنفشه آفریقایی (Saintpaulia)، ارکیده فالانوپسیس (Phalaenopsis)
آفتاب مستقیم	چند ساعت تابش مستقیم در روز	جلوی پنجره جنوبی یا غربی	کاکتوس‌ها، اچوریا (Echeveria)، خرفه درختی (Crassula ovata)، آلوئه‌ورا (Aloe vera)، شمعدانی (Pelargonium)، ختمی چینی (Hibiscus rosa-sinensis)

«تحمل نور کم» با «نیاز به نور کم» یکی نیست. زاموفیلیا و سانسوریا در گوشه کم‌نور زنده می‌مانند، اما در نور متوسط یا زیاد غیرمستقیم سریع‌تر رشد می‌کنند و کمتر دچار پوسیدگی ریشه می‌شوند. رقم‌های ابلق و رنگارنگ هم معمولاً نور بیشتری از نمونه‌های سبز یکدست همان گیاه می‌خواهند، چون بخش‌های سفید یا زرد برگ سبزینه کمتری دارند. برای مثال، آگلونماهای صورتی و قرمز در جای کم‌نور زودتر از آگلونماهای سبز تیره ضعیف می‌شوند. گیاهان گل‌دار و میوه‌دار مثل مرکبات، و سبزی‌های معطر مثل ریحان و رزماری، در جای کم‌نور شاید زنده بمانند، اما گل و محصول نمی‌دهند.

بیشتر بخوانید: بهترین گیاهان آپارتمانی برای مبتدیان

جهت پنجره و فاصله از آن

ایران در نیمکره شمالی است و خورشید بیشتر ساعت‌های روز در آسمان جنوب دیده می‌شود. بنابراین جهت پنجره مقدار و نوع نور اتاق را تعیین می‌کند:

جهت پنجره	ویژگی نور	مناسب برای	نکته
جنوبی	بیشترین نور و طولانی‌ترین تابش مستقیم	کاکتوس‌ها، ساکولنت‌ها و گیاهان گل‌دار؛ گیاهان برگ‌زینتی با فاصله یا پشت پرده توری	در زمستان خورشید پایین‌تر است و آفتاب تا عمق اتاق می‌رسد
غربی	آفتاب مستقیم و گرم بعدازظهر	گیاهان آفتاب‌دوست؛ گیاهان حساس با فاصله	در تابستان پشت شیشه گرمای زیادی جمع می‌شود و خطر سوختگی برگ بالاست
شرقی	آفتاب ملایم صبح و نور روشن غیرمستقیم در بقیه روز	بیشتر گیاهان برگ‌زینتی، ارکیده و بنفشه آفریقایی	برای بسیاری از گیاهان آپارتمانی مناسب‌ترین جهت است
شمالی	نور غیرمستقیم و یکنواخت، تقریباً بدون آفتاب مستقیم	گیاهان نور کم و متوسط، کالاتئا و سرخس‌ها	در پاییز و زمستان نور آن برای بسیاری از گیاهان کافی نیست

فاصله از پنجره هم به اندازه جهت آن مهم است. یکی از راهنماهای ترویجی دانشگاهی برای نور کم، فاصله حدود یک متر از پنجره شمالی، یک تا سه متر از پنجره شرقی یا غربی و چهار تا شش متر از پنجره جنوبی را ذکر می‌کند و جلوی پنجره شرقی یا غربی و تا حدود یک و نیم متری پنجره جنوبی را جای نور زیاد می‌داند. این عددها برای پنجره بدون مانع است و در آپارتمان‌ها معمولاً باید کمتر در نظر گرفت. گلدانی که در امتداد دیوار و کنار پنجره است، نه روبه‌روی شیشه، هم نور کمتری می‌گیرد، چون بخش کوچک‌تری از آسمان را می‌بیند.

در تابستان خورشید ظهر بالاست و سایه‌بان یا بالکن طبقه بالا جلوی تابش مستقیم به پنجره جنوبی را می‌گیرد، در حالی که پنجره‌های شرقی و غربی در این فصل آفتاب مستقیم بیشتری می‌گیرند. در زمستان پنجره جنوبی آفتاب‌گیرترین نقطه خانه می‌شود. گیاهی که در تابستان پشت پنجره غربی آسیب می‌بیند، ممکن است در زمستان همان‌جا به‌خوبی رشد کند.

عواملی که در آپارتمان نور را کم یا زیاد می‌کنند

در آپارتمان‌های شهری، عوامل زیر نوری را که واقعاً به گیاه می‌رسد تغییر می‌دهند:

• ساختمان روبه‌رو و درختان: پنجره جنوبی رو به دیوار بلند و نزدیک، ممکن است نوری در حد پنجره شمالی بگیرد. پنجره‌های رو به نورگیر یا پاسیو هم معمولاً کم‌نورند.
• نوع شیشه: شیشه‌های دودی و رفلکس و برخی شیشه‌های دوجداره پوشش‌دار، بخشی از نور مرئی را کم می‌کنند. میزان آن به نوع شیشه بستگی دارد.
• گردوغبار: در شهرهای پرگردوغبار، لایه خاک روی شیشه نور را کم می‌کند و تمیز کردن مرتب شیشه ساده‌ترین راه افزایش نور است.
• پرده: پرده توری نازک نور را پخش و آفتاب تند را ملایم می‌کند و پشت پنجره جنوبی یا غربی برای گیاهان نور زیاد غیرمستقیم مناسب است. پرده ضخیم نور را تقریباً قطع می‌کند.
• بالکن شیشه‌ای: پرنور است، اما در تابستان بسیار گرم و در زمستان سرد می‌شود.
• شوفاژ زیر پنجره: در زمستان، روشن‌ترین نقطه خانه اغلب بالای شوفاژ است و هوای گرم و خشک آن برگ‌ها را خشک می‌کند. گلدان را کنار شوفاژ و روی پایه بگذارید، نه مستقیم بالای آن.
• تماس برگ با شیشه: برگی که به شیشه سرد زمستان یا داغ تابستان بچسبد، آسیب می‌بیند.

چطور نور یک نقطه از خانه را بسنجیم

برای انتخاب جای گیاه، به دستگاه نورسنج نیازی نیست. روش‌های زیر در خانه کافی است:

1. آزمون سایه را انجام دهید. در روزی آفتابی و در ساعت‌های میانی روز، کف دست را حدود ۳۰ سانتی‌متر بالای جای گیاه بگیرید. سایه تیز با لبه‌های مشخص یعنی نور زیاد یا آفتاب مستقیم، سایه با لبه‌های محو یعنی نور متوسط و سایه کم‌رنگی که به‌زحمت دیده می‌شود یعنی نور کم. اگر سایه‌ای دیده نمی‌شود، آن نقطه برای بیشتر گیاهان کافی نیست.
2. از برنامه نورسنج گوشی کمک بگیرید. حسگر نور معمولاً کنار دوربین جلوست. گوشی را در ارتفاع برگ‌ها و رو به پنجره بگیرید. عدد به‌دست‌آمده دقیق نیست، اما برای مقایسه دو نقطه از خانه کاربرد دارد.
3. در ساعت‌ها و روزهای مختلف اندازه بگیرید. نور صبح، ظهر و عصر یک نقطه، و نور روز آفتابی و ابری، ممکن است بسیار متفاوت باشد.
4. ساعت‌های آفتاب مستقیم را بشمارید. برای کاکتوس‌ها و گیاهان گل‌دار، شمار این ساعت‌ها از هر عدد دیگری مهم‌تر است.
5. واکنش گیاه را زیر نظر بگیرید. شکل و رنگ برگ‌های تازه‌ای که چند هفته بعد از جابه‌جایی رشد می‌کنند، نشان می‌دهد نور آن نقطه کافی است یا نه.

نشانه‌های کمبود نور و زیادی نور

نشانه‌های مشکلات نوری به نشانه‌های آبیاری نادرست یا کمبود مواد غذایی شبیه‌اند، پس پیش از نتیجه‌گیری رطوبت خاک و ریشه را بررسی کنید. جدول زیر برای تشخیص اولیه است:

نشانه	علت محتمل مربوط به نور	چه باید کرد
ساقه‌های دراز و باریک با فاصله زیاد بین برگ‌ها	کمبود نور (کشیدگی یا اتیوله شدن)	گیاه را به جای روشن‌تر ببرید؛ ساقه‌های کشیده را در صورت امکان هرس کنید
خم شدن کل گیاه به یک سمت	نور یک‌طرفه از پنجره	گلدان را هر یک تا دو هفته ربع دور بچرخانید
برگ‌های تازه کوچک‌تر و کم‌رنگ‌تر از برگ‌های قبلی	کمبود نور	جای گیاه را روشن‌تر کنید یا نور مصنوعی اضافه کنید
سبز شدن برگ‌های ابلق	کمبود نور	نور را بیشتر کنید؛ در برخی گیاهان، شاخه‌های کاملاً سبز را هرس کنید
زرد شدن و ریزش تدریجی برگ‌های پایینی	کمبود نور، به‌ویژه همراه با آبیاری زیاد	جای روشن‌تر؛ فاصله آبیاری را بیشتر کنید
گل ندادن گیاه گل‌دار سالم	نور ناکافی، یا نبود دوره تاریکی در گیاهان روزکوتاه	چند ساعت آفتاب مستقیم؛ نیاز نوری گونه را بررسی کنید
لکه‌های سفید، بی‌رنگ یا قهوه‌ای خشک روی برگ‌های رو به پنجره	آفتاب‌سوختگی	گیاه را عقب‌تر یا پشت پرده توری ببرید
رنگ‌پریدگی کلی و زرد شدن برگ‌های بالایی در نور شدید	نور بیش از حد	نور را ملایم‌تر کنید و گیاه را به‌تدریج جابه‌جا کنید
قرمز یا ارغوانی شدن لبه برگ ساکولنت‌ها	واکنش طبیعی به نور زیاد	اگر برگ سفت و سالم است، نیازی به اقدام نیست

ساقه‌ای که در کمبود نور کشیده شده، با افزایش نور کوتاه نمی‌شود و فقط رشد تازه جمع‌وجورتر خواهد بود. بافت سوخته برگ هم ترمیم نمی‌شود و اگر گیاه برگ سالم کافی دارد، می‌توانید برگ آسیب‌دیده را بردارید.

بیشتر بخوانید: علت زرد شدن برگ گیاهان

جابه‌جا کردن گیاه و سازگاری با نور جدید

برگ‌هایی که در نور کم رشد کرده‌اند، برای همان شرایط ساخته شده‌اند. اگر گیاهی را که ماه‌ها در عمق اتاق بوده یک‌باره جلوی پنجره آفتاب‌گیر بگذارید، برگ‌هایش حتی در گیاهان آفتاب‌دوست ممکن است بسوزند. جابه‌جایی از نور زیاد به نور کم هم ممکن است باعث ریزش برگ شود و فیکوس بنجامین (Ficus benjamina) به این واکنش شناخته می‌شود. گیاهان تازه‌خریداری‌شده هم اغلب در نوری بیشتر از نور خانه پرورش یافته‌اند و ریزش چند برگ در هفته‌های اول برایشان عادی است. جابه‌جایی را مرحله‌ای انجام دهید:

1. گیاه را ابتدا به جایی ببرید که فقط کمی روشن‌تر از جای قبلی است، مثلاً پشت پرده توری.
2. در حدود یک تا دو هفته، آن را به‌تدریج به نور بیشتر نزدیک کنید. اگر قرار است آفتاب مستقیم بگیرد، با آفتاب صبح شروع کنید.
3. برای بردن گیاه به بالکن در بهار، روزهای اول آن را در سایه بگذارید.
4. اگر لکه بی‌رنگ یا برگ پریده‌رنگ دیدید، یک مرحله عقب بروید.
5. آبیاری را تنظیم کنید. در نور بیشتر خاک زودتر خشک می‌شود و در نور کمتر دیرتر.

استفاده از نور مصنوعی

وقتی خانه پنجره مناسبی ندارد، آپارتمان رو به شمال یا نورگیر است، یا در زمستان نور کافی نیست، نور مصنوعی کمبود را جبران می‌کند:

• نوع لامپ: لامپ‌های LED سفید با طیف کامل برای خانه مناسب‌اند، گرمای کمی دارند و رنگ واقعی برگ‌ها را نشان می‌دهند. لامپ‌های بنفش‌رنگ با نور قرمز و آبی هم برای رشد کار می‌کنند، اما تشخیص مشکلات گیاه را زیر نورشان سخت می‌کنند. لامپ مهتابی هم قابل‌استفاده است، اما لامپ رشته‌ای گرمای زیاد و نور مفید کمی دارد.
• مدت روشنایی: راهنماهای ترویجی برای گیاهانی که فقط با نور مصنوعی رشد می‌کنند، معمولاً ۱۲ تا ۱۴ ساعت در روز را پیشنهاد می‌کنند و بیش از ۱۶ ساعت را توصیه نمی‌کنند. تایمر کار را منظم می‌کند.
• فاصله: شدت نور با دور شدن از لامپ به‌سرعت کم می‌شود و لامپ کم‌توانی که نزدیک گیاه است، اغلب از لامپ قوی‌تر سقفی مفیدتر است. فاصله مناسب به توان لامپ بستگی دارد و باید طبق دستور سازنده تنظیم شود. اگر برگ‌های نزدیک لامپ رنگ‌پریده شدند، لامپ را بالاتر ببرید.
• ترکیب با نور پنجره: در زمستان، روشن کردن لامپ در ساعت‌های اول شب یا روزهای ابری، کمبود نور روز کوتاه را تا حدی جبران می‌کند.

نکات روزمره برای بهتر رسیدن نور به گیاه

• چرخاندن گلدان: ساقه‌ها به سمت نور خم می‌شوند، چون هورمون اکسین در سمت سایه ساقه بیشتر جمع می‌شود و آن سمت را سریع‌تر رشد می‌دهد. چرخاندن گلدان به اندازه ربع دور، هر یک تا دو هفته، گیاه را متقارن نگه می‌دارد.
• گردگیری برگ‌ها: گردوغبار روی برگ نور رسیده به آن را کم می‌کند. برگ‌های پهن را هر چند هفته یک بار با پارچه نرم و کمی مرطوب پاک کنید.
• چیدمان: گیاهان بلند را طوری بچینید که روی گیاهان کوتاه سایه نیندازند.
• هماهنگی آبیاری و کوددهی با نور: گیاه کم‌نور آب و مواد غذایی کمتری مصرف می‌کند. در جای کم‌نور و در زمستان، فاصله آبیاری را بیشتر و کوددهی را کمتر کنید.

بیشتر بخوانید: فاصله مناسب آبیاری گیاهان آپارتمانی

سوالات متداول

آیا گیاه آپارتمانی در اتاق بدون پنجره زنده می‌ماند؟

با چراغ‌های معمول اتاق، بیشتر گیاهان به مرور ضعیف می‌شوند. برای نگهداری گیاه در اتاق بدون پنجره، از لامپ رشد گیاه با تایمر استفاده کنید و گیاهان نور کم مانند زاموفیلیا، سانسوریا یا پتوس را انتخاب کنید. راه دیگر این است که گیاه را هر چند هفته یک بار برای مدتی کنار پنجره ببرید.

آیا نور چراغ‌های معمولی خانه برای گیاه کافی است؟

معمولاً نه. یکی از راهنماهای ترویجی دانشگاهی، روشنایی فلورسنت اداری را که روزانه ده تا چهارده ساعت روشن است، در حد نور متوسط می‌داند، اما چراغ‌های خانه ساعت‌های کمتری روشن‌اند و از گیاه دورترند.

آیا آفتاب مستقیم برای همه گیاهان آپارتمانی مضر است؟

نه. کاکتوس‌ها، ساکولنت‌ها و بیشتر گیاهان گل‌دار به آن نیاز دارند و بسیاری از گیاهان برگ‌زینتی هم آفتاب ملایم صبح را به‌خوبی تحمل می‌کنند. آسیب بیشتر از آفتاب تند ظهر و بعدازظهر تابستان پشت شیشه است. گیاهانی مثل کالاتئا، سرخس و فالانوپسیس به این نوع آفتاب حساس‌اند.

آیا گیاهان به تاریکی شب نیاز دارند؟

بله. گیاهان به دوره‌ای بدون نور نیاز دارند و روشن گذاشتن شبانه‌روزی لامپ رشد توصیه نمی‌شود. برای برخی گیاهان روزکوتاه، طول شب شرط گل دادن است. بنت‌قنسول (Euphorbia pulcherrima) برای رنگی شدن براکته‌ها به حدود ۸ تا ۱۰ هفته شب‌های دست‌کم ۱۴ ساعته و کاملاً تاریک نیاز دارد. کاکتوس کریسمس (Schlumbergera) هم با شب‌های بلند و خنک پاییز غنچه می‌دهد. حتی نور کم چراغ خیابان یا لامپ اتاق می‌تواند این روند را مختل کند.

چرا برگ‌های گیاه ابلق من کاملاً سبز شده‌اند؟

شایع‌ترین علت، کمبود نور است. گیاه در نور کم سبزینه بیشتری می‌سازد و برگ‌های تازه‌اش سبزتر می‌شوند. آن را به جایی با نور زیاد غیرمستقیم ببرید. در بعضی گیاهان، شاخه‌ای که کاملاً سبز شده، سریع‌تر از بقیه رشد می‌کند و بهتر است هرس شود.

جمع‌بندی

بیشتر گیاهان آپارتمانی در نور زیاد غیرمستقیم، یعنی نزدیک پنجره‌ای روشن و دور از آفتاب تند، بهترین رشد را دارند. زاموفیلیا و سانسوریا نور کم را تحمل می‌کنند، اما آن را ترجیح نمی‌دهند، و کاکتوس‌ها، ساکولنت‌ها و گیاهان گل‌دار به چند ساعت آفتاب مستقیم نیاز دارند. در ایران، پنجره شرقی برای بیشتر گیاهان برگ‌زینتی مناسب است، پنجره جنوبی بیشترین نور را دارد، پنجره غربی در تابستان داغ می‌شود و پنجره شمالی نور ملایم اما محدودی دارد. فاصله از پنجره، ساختمان روبه‌رو، نوع شیشه و فصل سال نور واقعی گیاه را تغییر می‌دهند. با آزمون سایه یا نورسنج گوشی جای گیاه را بسنجید، به کشیدگی ساقه و سوختگی برگ توجه کنید، جابه‌جایی را تدریجی انجام دهید و در صورت کمبود نور طبیعی از نور مصنوعی کمک بگیرید.