تکثیر گیاهان آپارتمانی چیست؟
تکثیر گیاهان آپارتمانی یعنی ساختن گیاه تازه از بخشی از یک گیاه موجود یا از بذر آن. در خانه بیشتر از روش‌های غیرجنسی استفاده می‌شود و گیاه حاصل، از نظر ژنتیکی همان گیاه مادر است.
روش‌های رایج عبارت‌اند از قلمه ساقه برای پتوس و فیلودندرون، قلمه برگ برای ساکولنت‌ها و بنفشه آفریقایی، تقسیم بوته برای اسپاتی‌فیلوم و سانسوریا، و جدا کردن پاجوش یا گیاهچه برای آلوئه‌ورا و گیاه عنکبوتی.
بهترین زمان تکثیر معمولاً بهار و اوایل تابستان است. موفقیت کار به داشتن گره روی قلمه، نور روشن غیرمستقیم، دمای ملایم و رطوبت کافی بدون خیس ماندن بستر بستگی دارد.
تکثیر گیاه چطور ممکن می‌شود
گیاهان می‌توانند از یک تکه جداشده، اندام‌های ازدست‌رفته را دوباره بسازند. دلیل این توانایی، بافت‌هایی به نام مریستم است؛ سلول‌هایی که توان تقسیم دارند و می‌توانند به ریشه، ساقه یا برگ تبدیل شوند.
در گیاهان ساقه‌دار، این توان بیشتر در «گره» متمرکز است، یعنی جایی از ساقه که برگ به آن وصل می‌شود. هر گره جوانه‌ای خفته دارد و ریشه‌های نابجا، یعنی ریشه‌هایی که از ساقه یا برگ رشد می‌کنند، اغلب از همین نقطه بیرون می‌آیند. ریشه‌های هوایی پتوس و مونسترا نمونه‌ای از همین ریشه‌ها هستند.
اکسین، هورمونی که بیشتر در نوک ساقه و برگ‌های جوان ساخته می‌شود، به سمت پایین ساقه حرکت می‌کند و در محل برش، تشکیل ریشه را تحریک می‌کند. به همین دلیل قلمه جهت دارد: ریشه از انتهای پایینی و جوانه از بخش بالایی بیرون می‌آید، و قلمه‌ای که وارونه کاشته شود معمولاً موفق نمی‌شود.
همه اندام‌ها توان یکسانی ندارند. برگ پتوس یا مونسترا اگر بدون گره جدا شود، ممکن است در آب ریشه بدهد، اما ساقه و برگ تازه نمی‌سازد، چون جوانه‌ای ندارد. در مقابل، برگ بنفشه آفریقایی، پپرومیا، بگونیا رکس و بسیاری از ساکولنت‌ها می‌تواند هم ریشه و هم گیاهچه کامل بسازد.
تکثیر جنسی و غیرجنسی چه تفاوتی دارند
در تکثیر جنسی، گیاه از بذر به دست می‌آید. بذر حاصل ترکیب ژن‌های دو والد است، پس گیاه تازه ممکن است در رنگ، شکل برگ یا اندازه با گیاه مادر فرق داشته باشد.
در تکثیر غیرجنسی یا رویشی، از بخشی از خود گیاه استفاده می‌شود و گیاه تازه همسانه (کلون) گیاه مادر است. بسیاری از گیاهان آپارتمانی رایج، رقم‌های اصلاح‌شده‌ای هستند که فقط با تکثیر رویشی ویژگی‌های خود را حفظ می‌کنند.
| ویژگی | تکثیر جنسی (بذر) | تکثیر غیرجنسی (رویشی) |
|---|---|---|
| ماده اولیه | بذر | ساقه، برگ، ریشه، پاجوش یا ساقه رونده |
| شباهت به گیاه مادر | ممکن است متفاوت باشد | همسان با گیاه مادر |
| سرعت رسیدن به گیاه قابل نگهداری | معمولاً کند | معمولاً سریع‌تر |
| حفظ ابلق بودن برگ | معمولاً حفظ نمی‌شود | در بیشتر روش‌ها حفظ می‌شود؛ استثنا: قلمه برگ سانسوریای ابلق |
| انتقال بیماری از گیاه مادر | احتمال کمتر | بیماری‌های ویروسی گیاه مادر به گیاه تازه منتقل می‌شوند |
روش‌های اصلی تکثیر گیاهان آپارتمانی
۱. قلمه ساقه
قلمه ساقه رایج‌ترین روش در خانه است. یک تکه ساقه سالم با یک تا سه گره، زیر یک گره بریده می‌شود و در آب یا بستر کاشت قرار می‌گیرد. گیاهان رونده و بالارونده مثل پتوس، فیلودندرون، سینگونیوم، ترادسکانتیا، هویا و مونسترا با همین روش به‌راحتی تکثیر می‌شوند.
در مونسترا، قلمه حتماً باید گره داشته باشد و ریشه هوایی روی آن، ریشه‌زایی را سریع‌تر می‌کند. گیاهان ساقه‌چوبی‌تر مثل فیکوس الاستیکا و دراسنا دیرتر ریشه می‌دهند. ساقه دراسنا و دیفن‌باخیا را هم می‌توان به تکه‌های چندسانتی‌متری با یک یا چند گره برید تا هر تکه ریشه و شاخه تازه بدهد.
در رقم‌های ابلق مثل پتوس «ماربل کویین»، قلمه‌ای با برگ‌های سبزتر بردارید. بخش‌های سفید برگ کلروفیل کمی دارند یا ندارند و قلمه‌ای که برگ‌هایش تقریباً سفید است، کند ریشه می‌دهد یا اصلاً موفق نمی‌شود.
۲. قلمه برگ
در این روش از برگ به‌تنهایی یا برگ همراه دمبرگ استفاده می‌شود و سه حالت رایج دارد:
- برگ با دمبرگ: برای بنفشه آفریقایی و پپرومیا. دمبرگ حدود ۲ تا ۳ سانتی‌متر در بستر فرو می‌رود و گیاهچه‌ها از پای آن بیرون می‌آیند.
- برگ کامل ساکولنت: برگ گوشتی اچوریا یا کراسولا را با پیچاندن آرام جدا کنید تا قاعده آن سالم بماند و بعد از خشک شدن محل جدا شدن، روی بستر خشک‌شونده بگذارید.
- تکه برگ: برگ سانسوریا را به قطعات چندسانتی‌متری ببرید و هر قطعه را با حفظ جهت، یعنی بخش پایینی به سمت خاک، بکارید. برای گم نکردن جهت، انتهای پایینی هر قطعه را همان موقع به شکل V ببرید.
قلمه برگ معمولاً کندتر از قلمه ساقه است. برگ زامیفولیا ابتدا در قاعده خود یک ساقه زیرزمینی غده‌مانند می‌سازد و ظاهر شدن برگ تازه ممکن است چند ماه طول بکشد. برگ آلوئه‌ورا هم به دلیل آب زیاد، معمولاً پیش از ریشه دادن می‌پوسد.
۳. تقسیم بوته
گیاهانی که به شکل دسته‌ای رشد می‌کنند و چند ساقه یا طوقه از خاک بیرون می‌دهند، با تقسیم بوته تکثیر می‌شوند. اسپاتی‌فیلوم، سانسوریا، زامیفولیا، آگلونما، کالاتئا و سرخس‌ها از این دسته‌اند.
گیاه را از گلدان بیرون بیاورید و بوته را با دست یا چاقوی تمیز به چند بخش تقسیم کنید، به شرطی که هر بخش ریشه و برگ کافی داشته باشد. این سریع‌ترین راه برای رسیدن به گیاهی با اندازه مناسب است و بهتر است هم‌زمان با تعویض گلدان در بهار انجام شود.
۴. پاجوش و گیاهچه
برخی گیاهان در کنار پایه خود گیاهچه‌های کوچکی می‌سازند که به آن‌ها پاجوش می‌گویند. آلوئه‌ورا، بسیاری از کاکتوس‌ها، هاورتیا، پیلیا (Pilea peperomioides) و برومیلیاها از این راه تکثیر می‌شوند.
بهتر است صبر کنید تا پاجوش به حدود یک‌سوم تا نصف اندازه گیاه مادر برسد یا ریشه‌های خودش را داشته باشد، بعد آن را با چاقوی تمیز جدا کنید.
۵. ساقه رونده
گیاه عنکبوتی (Chlorophytum comosum) و سرخس بوستون (Nephrolepis exaltata) ساقه‌های باریکی بیرون می‌دهند که در انتهای آن‌ها گیاهچه تشکیل می‌شود.
می‌توانید گیاهچه را پیش از جدا کردن، روی خاک گلدان کوچکی کنار گیاه مادر بگذارید تا ریشه بدهد و بعد ساقه اتصال را ببرید. هم می‌توانید آن را جدا کنید و مستقیم در آب یا خاک مرطوب بگذارید.
۶. خوابانیدن هوایی و خوابانیدن ساده
خوابانیدن هوایی برای گیاهان ساقه‌چوبی و بلند مثل فیکوس الاستیکا، دراسنا و شفلرا کاربرد دارد، به‌خصوص وقتی پایین ساقه بی‌برگ شده باشد. ریشه‌زایی روی خود گیاه مادر اتفاق می‌افتد و قسمت بالایی تا تشکیل ریشه از گیاه تغذیه می‌کند:
- نزدیک یک گره، حلقه‌ای از پوست به عرض حدود ۱ تا ۲٫۵ سانتی‌متر را با چاقوی تمیز بردارید.
- دور زخم، خزه اسفاگنوم مرطوب بپیچید و روی آن را با پلاستیک شفاف بپوشانید و دو سر آن را ببندید.
- وقتی ریشه‌ها از پشت پلاستیک دیده شدند، که معمولاً چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد، ساقه را زیر ریشه‌ها ببرید و در گلدان بکارید.
در خوابانیدن ساده، ساقه گیاهان رونده مثل پتوس یا هدرا را بدون جدا کردن، روی خاک گلدان دیگری ثابت می‌کنید تا گره‌ها ریشه بدهند و بعد ساقه را قطع می‌کنید.
۷. بذر
تکثیر با بذر در میان گیاهان آپارتمانی کمتر رایج است، چون بسیاری از آن‌ها در خانه بذر نمی‌سازند و بذر رقم‌های اصلاح‌شده هم گیاهی کاملاً شبیه والد نمی‌دهد.
با این حال، حسن‌یوسف، سیکلامن و بسیاری از کاکتوس‌ها را می‌توان از بذر پرورش داد. بذرها به بستر سبک، رطوبت یکنواخت و دمای ملایم نیاز دارند و رسیدن به گیاه بالغ، به‌ویژه در کاکتوس‌ها و سیکلامن، زمان زیادی می‌برد.
کدام گیاه با کدام روش تکثیر می‌شود
سرعت ریشه‌زایی در همه این گیاهان به دما، نور و فصل بستگی دارد.
| گیاه | نام علمی | روش مناسب | نکته |
|---|---|---|---|
| پتوس | Epipremnum aureum | قلمه ساقه در آب یا خاک | از آسان‌ترین گیاهان برای شروع؛ قلمه باید گره داشته باشد |
| مونسترا | Monstera deliciosa | قلمه ساقه، خوابانیدن هوایی | برگ بدون گره گیاه تازه نمی‌سازد |
| سانسوریا (شمشیری) | Dracaena trifasciata | تقسیم بوته، قلمه برگ | قلمه برگ کند است و حاشیه زرد رقم‌های ابلق را حفظ نمی‌کند |
| زامیفولیا | Zamioculcas zamiifolia | تقسیم ریزوم، قلمه برگ | در قلمه برگ، ظاهر شدن برگ تازه ممکن است چند ماه طول بکشد |
| اسپاتی‌فیلوم | Spathiphyllum spp. | تقسیم بوته | ساقه هوایی مناسب قلمه ندارد |
| گیاه عنکبوتی | Chlorophytum comosum | گیاهچه روی ساقه رونده، تقسیم بوته | گیاهچه‌ها در آب یا خاک به‌سرعت ریشه می‌دهند |
| آلوئه‌ورا | Aloe vera | جدا کردن پاجوش | قلمه برگ معمولاً می‌پوسد |
| بنفشه آفریقایی | Saintpaulia spp. | قلمه برگ با دمبرگ | به رطوبت نسبتاً بالا و نور غیرمستقیم نیاز دارد |
| فیکوس الاستیکا | Ficus elastica | قلمه ساقه، خوابانیدن هوایی | شیره شیری آن ممکن است پوست را تحریک کند |
| دیفن‌باخیا | Dieffenbachia spp. | قلمه سرشاخه، تکه ساقه | شیره آن تحریک‌کننده است؛ با دستکش کار کنید |
| کراسولا | Crassula ovata | قلمه ساقه یا برگ | محل برش را پیش از کاشت چند روز خشک کنید |
| پیلیا | Pilea peperomioides | جدا کردن پاجوش | پاجوش‌ها از ریشه یا پای ساقه بیرون می‌آیند |
بیشتر بخوانید: نگهداری پتوس
بهترین زمان و شرایط محیطی برای تکثیر
بهترین زمان تکثیر بیشتر گیاهان آپارتمانی، بهار تا اوایل تابستان است که نور بیشتر است و گیاه رشد فعال دارد. در پاییز و زمستان هم می‌شود تکثیر کرد، اما کار کندتر است و خطر پوسیدگی بیشتر.
قلمه‌ها معمولاً در دمای حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد، نور روشن غیرمستقیم و بستری مرطوب اما نه خیس بهتر ریشه می‌دهند و تا تشکیل ریشه کافی به کود نیاز ندارند.
دمای خود بستر از دمای هوای اتاق مهم‌تر است. وقتی بستر کمی گرم‌تر از هوا باشد، ریشه‌زایی جلوتر از رشد برگ پیش می‌رود. لبه سنگی پنجره در زمستان سرد است و بستر را خنک می‌کند؛ زیر گلدان قلمه یک تخته چوبی یا چوب‌پنبه بگذارید.
در بسیاری از آپارتمان‌های ایران، دو عامل کار را سخت‌تر می‌کند. اول، هوای خشک، به‌ویژه در زمستان که شوفاژ یا بخاری روشن است. قلمه‌ای که هنوز ریشه ندارد نمی‌تواند آب تبخیرشده از برگ‌ها را جبران کند.
قلمه‌ها را از شوفاژ و جریان هوای گرم دور نگه دارید. در صورت نیاز، گلدان را داخل کیسه یا ظرف پلاستیکی شفاف بگذارید و روزی یک بار چند دقیقه آن را باز کنید تا هوا عوض شود. این پوشش برای ساکولنت‌ها لازم نیست.
دوم، آب شیر سخت در بسیاری از شهرها. سختی آب معمولاً مانع ریشه‌زایی نمی‌شود، اما در قلمه‌های آبی، رسوب سفید روی ظرف و ساقه جمع می‌کند. عوض کردن منظم آب و شستن ظرف معمولاً کافی است و اگر رسوب زیاد بود، از آب تصفیه‌شده استفاده کنید.
ماندن آب شیر در ظرف باز به مدت یک شب بخشی از کلر آن را خارج می‌کند، اما سختی آب را تغییر نمی‌دهد.
مراحل قلمه زدن قدم‌به‌قدم
این مراحل برای بیشتر گیاهان رونده و ساقه‌دار کاربرد دارد:
- گیاه مادر سالم انتخاب کنید. ساقه‌ای بردارید که نشانه آفت، لکه یا پوسیدگی ندارد، چون قلمه مشکل گیاه مادر را به گیاه تازه منتقل می‌کند. بهتر است قلمه را صبح زود بگیرید، وقتی بافت گیاه پرآب است.
- ابزار را ضدعفونی کنید. قیچی یا چاقوی تیز را با الکل ۷۰ درصد تمیز کنید. ابزار کُند بافت ساقه را له می‌کند.
- زیر گره ببرید. ساقه را حدود نیم تا یک سانتی‌متر زیر یک گره ببرید. قلمه‌ای به طول ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر با یک تا سه گره برای بیشتر گیاهان مناسب است.
- برگ‌های پایینی را جدا کنید. برگ‌هایی که داخل آب یا خاک قرار می‌گیرند، می‌پوسند. دو یا سه برگ در بالای قلمه کافی است. اگر قلمه گل یا غنچه دارد، آن را هم بردارید تا انرژی قلمه صرف ریشه‌زایی شود.
- در صورت نیاز، از هورمون ریشه‌زایی استفاده کنید. کمی هورمون را در ظرفی جدا بریزید و قلمه را در آن فرو کنید، نه در قوطی اصلی، تا بسته آلوده نشود. اضافه آن را بتکانید.
- قلمه را در آب یا بستر کاشت بگذارید. دست‌کم یک گره باید زیر آب یا خاک باشد. در خاک، ابتدا با مداد سوراخی باز کنید تا هورمون پاک نشود و بعد خاک اطراف قلمه را کمی فشار دهید.
- جای مناسب انتخاب کنید. ظرف را در نور روشن غیرمستقیم و دمای ملایم بگذارید.
- به‌طور منظم بررسی کنید. آب قلمه آبی را دست‌کم هفته‌ای یک بار عوض کنید. قلمه خاکی را برای دیدن ریشه بیرون نکشید؛ مقاومت ملایم هنگام کشیدن آرام آن یا دیدن رشد تازه، نشانه ریشه‌دار شدن است.
قلمه ساکولنت‌ها و کاکتوس‌ها را بعد از برش چند روز تا حدود یک هفته در جای خشک و سایه بگذارید تا محل برش پینه ببندد. بعد روی بستر خشک‌شونده بکارید و تا ظاهر شدن ریشه، آبیاری را بسیار کم نگه دارید.
به ایمنی هم توجه کنید. شیره دیفن‌باخیا بلورهای اگزالات کلسیم دارد و شیره شیری فیکوس‌ها و گیاهان جنس فرفیون (Euphorbia) می‌تواند پوست و چشم را تحریک کند. هنگام بریدن این گیاهان دستکش بپوشید و قلمه‌ها را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی نگه دارید.
ریشه‌دار کردن در آب یا در خاک
ریشه‌زایی در آب برای پتوس، فیلودندرون، ترادسکانتیا، سینگونیوم و گیاه عنکبوتی رایج است و این امتیاز را دارد که رشد ریشه دیده می‌شود. اما ریشه‌های آبی با شرایط آب سازگار شده‌اند و پس از انتقال به خاک، مدتی طول می‌کشد تا جا بیفتند.
ریشه‌زایی مستقیم در خاک این مرحله را حذف می‌کند و برای ساکولنت‌ها، کاکتوس‌ها و گیاهان ساقه‌چوبی مناسب‌تر است.
قلمه آبی را وقتی ریشه‌هایش به حدود ۲ تا ۵ سانتی‌متر رسیدند به خاک منتقل کنید، چون ریشه‌های خیلی بلند دیرتر با خاک سازگار می‌شوند. در دو سه هفته اول، خاک را کمی مرطوب‌تر از معمول نگه دارید.
بستر ریشه‌زایی باید سبک و زهکش‌دار باشد. ترکیب کوکوپیت یا پیت با پرلیت، یا خاک گلدان سبکی که پرلیت به آن اضافه شده، برای بیشتر قلمه‌ها مناسب است. گلدان کوچک با سوراخ زهکشی بهتر از گلدان بزرگ است، چون حجم زیاد خاک مدت طولانی خیس می‌ماند.
بیشتر بخوانید: بهترین خاک برای گیاهان آپارتمانی
هورمون ریشه‌زایی و زمان استفاده از آن
هورمون‌های ریشه‌زایی معمولاً اکسین‌های مصنوعی مثل ایندول بوتیریک اسید (IBA) یا نفتالین استیک اسید (NAA) دارند و به شکل پودر، ژل یا مایع عرضه می‌شوند. برای گیاهان آسان‌ریشه مثل پتوس و ترادسکانتیا ضرورتی ندارند.
کاربرد اصلی هورمون در قلمه‌های نیمه‌چوبی و گیاهان دیرریشه مثل فیکوس و شفلرا است. مصرف بیش از حد آن می‌تواند به بافت قلمه آسیب بزند، پس طبق دستور روی بسته عمل کنید.
درباره اثر روش‌های خانگی مثل عسل، دارچین یا آب بید، شواهد محدود است و نمی‌توان آن‌ها را هم‌تراز هورمون‌های ریشه‌زایی دانست.
مراقبت از گیاه تازه بعد از ریشه‌دار شدن
- پوشش شفاف را به‌تدریج و طی چند روز بردارید تا گیاه به رطوبت معمول خانه عادت کند.
- گیاه را به نور بیشتر منتقل کنید، اما تا چند هفته آن را در معرض آفتاب مستقیم و داغ قرار ندهید.
- کوددهی را چند هفته پس از ظاهر شدن رشد تازه، با غلظتی کمتر از مقدار معمول شروع کنید.
- برای ظاهر پرتر در گیاهان رونده، چند قلمه ریشه‌دار را با هم در یک گلدان بکارید.
- زرد شدن یکی دو برگ قدیمی در هفته‌های اول معمولاً طبیعی است، چون قلمه از ذخایر خودش استفاده می‌کند.
مشکلات رایج در تکثیر و علت آن‌ها
بیشتر شکست‌ها در تکثیر به چند علت محدود برمی‌گردد:
| نشانه | علت‌های محتمل | چه باید کرد |
|---|---|---|
| پایه قلمه سیاه و نرم شده و آب کدر است | پوسیدگی بر اثر آب کهنه، خیس ماندن بستر یا دمای پایین | بخش پوسیده را تا بافت سالم ببرید، ظرف را بشویید و آب تازه بریزید |
| قلمه در روزهای اول پژمرده می‌شود | هوای خشک، آفتاب مستقیم یا برگ زیاد | قلمه را از نور مستقیم و شوفاژ دور کنید و پوشش شفاف بگذارید |
| بعد از چند هفته ریشه‌ای دیده نمی‌شود | نداشتن گره، دمای پایین، نور کم یا کندی طبیعی گیاه | از وجود گره مطمئن شوید و ظرف را به جای گرم‌تر و روشن‌تر ببرید |
| کپک سفید روی خاک یا داخل پوشش | تهویه کم و رطوبت بیش از حد | پوشش را روزانه باز کنید و خاک را کمی خشک‌تر نگه دارید |
| قلمه ریشه می‌دهد ولی رشد تازه ندارد | برگ یا ساقه بدون گره جدا شده است | قلمه تازه‌ای با دست‌کم یک گره بگیرید |
| قلمه بعد از انتقال از آب به خاک از بین می‌رود | خشک شدن خاک در دوره سازگاری یا آبیاری بیش از حد | خاک را یکنواخت و کمی مرطوب نگه دارید و از گلدان کوچک زهکش‌دار استفاده کنید |
| سانسوریای تازه حاشیه زرد ندارد | ابلق بودن این رقم در قلمه برگ حفظ نمی‌شود | برای حفظ حاشیه زرد، از تقسیم بوته استفاده کنید |
| برگ ساکولنت چروک شده ولی ریشه نداده است | آسیب قاعده برگ هنگام جدا کردن یا گرما و خشکی شدید | برگ را با پیچاندن کامل جدا کنید و در جای روشن بدون آفتاب مستقیم بگذارید |
سوالات متداول
قلمه گیاهان آپارتمانی چقدر طول می‌کشد تا ریشه بدهد؟
در گیاهان آسانی مثل پتوس و ترادسکانتیا، ریشه‌ها معمولاً طی یک تا چهار هفته ظاهر می‌شوند. گیاهان ساقه‌چوبی مثل فیکوس و قلمه برگ گیاهانی مثل سانسوریا و زامیفولیا ممکن است چند هفته تا چند ماه زمان بخواهند. دمای پایین و نور کم این زمان را طولانی‌تر می‌کند.
آیا در زمستان می‌توان گیاه آپارتمانی را تکثیر کرد؟
بله، به‌ویژه گیاهان آسانی مثل پتوس را. اما ریشه‌زایی کندتر است و هوای خشک و نور کمتر، خطر پژمردگی یا پوسیدگی را بالا می‌برد. قلمه را دور از شوفاژ و در روشن‌ترین جای بدون آفتاب مستقیم بگذارید.
چرا قلمه در آب ریشه می‌دهد ولی برگ تازه نمی‌دهد؟
احتمالاً قلمه گره ندارد. برگ یا تکه ساقه بدون جوانه ممکن است ریشه بدهد، اما نقطه‌ای برای ساختن ساقه و برگ جدید ندارد. این حالت در برگ‌های جداشده پتوس و هویا زیاد دیده می‌شود. برای گیاه تازه، قلمه‌ای با دست‌کم یک گره بگیرید.
آیا گیاه تکثیرشده دقیقاً شبیه گیاه مادر می‌شود؟
در تکثیر رویشی بله، چون گیاه تازه همسانه گیاه مادر است. استثنا رقم‌هایی است که ابلق بودن آن‌ها به ساختار لایه‌ای بافت برگ وابسته است، مثل سانسوریای حاشیه‌زرد که در قلمه برگ سبز یکدست می‌شود. گیاه حاصل از بذر ممکن است با والد تفاوت داشته باشد.
چرا قلمه ساکولنت را نباید بلافاصله کاشت؟
بافت ساکولنت‌ها آب زیادی دارد و زخم تازه در خاک مرطوب به‌سرعت می‌پوسد. چند روز خشک ماندن، محل برش را پینه می‌بندد و جلوی ورود عوامل پوسیدگی را می‌گیرد.
جمع‌بندی
تکثیر گیاهان آپارتمانی در خانه بیشتر با قلمه ساقه، قلمه برگ، تقسیم بوته و جدا کردن پاجوش انجام می‌شود. گره روی قلمه، ابزار تمیز، نور روشن غیرمستقیم، دمای ملایم و بستر مرطوب اما نه خیس، شرط اصلی موفقیت است.
در آپارتمان‌های ایران، قلمه‌ها را از هوای خشک گرمایشی دور نگه دارید و آب قلمه‌های آبی را مرتب عوض کنید. برای شروع، بهار و گیاهی آسان مثل پتوس بهترین انتخاب است.
